TURISTIČKI ARANŽMAN: Nova godina u Moskvi

  • 00 DAN
  • 00 SAT
  • 00 MIN
  • 00 SEK
+

Sankt Peterburg

Sankt Peterburg, grad i luka na ušću Neve u finski zaliv baltičkog mora. Ovu 6-milionsku metropolu, svakako jednu od najlepših na svetu, kao novu prestonicu Rusije, osnovao je 1701. godine Petar Veliki, istovremeno i tvorac moćne države ruskog naroda. Ruski car, da podsetimo, vladao je Rusijom od 1682. do 1725.godine. Odmah nakon stupanja na presto proputovao je Evropu da bi upoznao njena kulturno umetnička i tehnička dostignuća. Umni i daroviti vladar dovodio je najpoznatije evropske umetnike, arhitekte i druge stručne ljude da bi sazdao prestoni grad kome je nadenuo svoje ime.

pogled-iz+vazduha

Nevski prospekt, centralna gradska ulica, u duhu savršene proporcije krase monumentalne zgrade u stilu baroka, klasicizma i neoklasicizma.

nevski

Ovo je čuveni Zimski dvorac u kome je pohranjeno umetničko blago Ermitaža, francuska reč odomaćena kao simbol ruske kulture.

trg

Nevskim prospektom došli smo na Vasiljevsko ostrvo, koje je u početnoj graditeljskoj fazi, smatrano srcem grada. Svojom lepotom skreću pažnju dva rostralna stuba ukrašena bakarnim provama ili rostrama, sa porobljenih brodova. Kamene figure u podnožju stuba simbolizuju četiri ruske reke: Volgu, Dnjepar, Nevu i Volkhov. Nekada su se oni koristili kao svetionici za navođenje brodova. Danas, njihove lampe, pale se samo u posebnim prilikima.

Sankt Peterburg je posle Moskve najveći i najznačajniji  privredno-poslovni, kulturno-umetnički i naučno istraživački centar.

U vaše vidno polje dospeva  zvonik Petropavlovske crkve, sa pozlaćenim vrhom i figurom anđela – čuvara grada, koji je sa svojih 122.5 metara, predstavljao najvišu građevinu ondašnje Rusije. U kripti crkve počivaju članovi dinastije Romanov: Petar Veliki, Aleksandar II i žena mu Marija, Nikolaj II i njegova žena carica Aleksandra kao  i njihova deca.petropavlovska crkva

Svakako treba spomenuti i veoma razvijenu industriju: metalurgije, mašinogradnje, brodogradnje, elektronsku, hemijsku, farmaceutsku, drvnu, tekstilnu, kože, hartije i obuće. U neposrednoj blizini sagrađena je i nuklearna elektrana od 2000 MW.

Univerzitet kao i Akademija nauka osnovani su davne 1819.godine.

Oprostite, Kazanski sabor, koji vidite, kasnije ćemo detaljno razgledati.

kazanski sabor

Ono što u kulturološkom pogledu posebno impresionira jeste saznanje da je ovdašnja biblioteka osnovana još 1795.godine i sa 15 miliona knjiga spada među najveće u svetu po ovako impozantnom knjižnom fondu. Tu su i muzeji: Ermitaž,  ruske umetnosti, pomorstva, botanički muzej i drugi. Da ne zaboravimo pomenuti i mnoge umetničke galerije, pozorišta te operu. Od ostalih kulturnih znamenitosti, pored spomenutog Zimskog dvorca, tu su i zdanja Admiraliteta, Petpropavlovska tvrđava, crkve, sinagoga, predivne palate i druga umetnička znamenja, kažimo tako, ovog svojevrsnog grada muzeja. Car Petar, osnivač grada Petrograda, s pravom ga je zvao „Severni raj Rusije“…

Warship Aurora. St. Petersburg. RussiaOvo je krstarica „Aurora“, svojevrsni brod-muzej, preko čije je radio stanice 7.11.1917. emitovan Lenjinov proglas građanima Rusije. Istog dana, topovskim salvama, dat je znak za napad na Zimski dvorac, čime je praktično otpočela Oktobarska revolucija. Bila je to prva pobedonosna socijalistička revolucija u svetu, koju je izvelo radništvo i seljaštvo pod rukovodstvom boljševičke partije i Lenjina. Tom prilikom svrgnuta je dinastija Romanov, streljanjem cara Nikolaja II i njegove porodice, koja je, da podsetimo, vladala od 1613.do 1917.godine , gotovo tri veka.

Sa današnje tačke gledišta, nije nužna nikakva naknadna pamet da bi se shvatilo kako je valjda uvek umesto revolucije bolja evolucija, kao način rešavanja društvenih problema.

Posmatrate Nevski prospekt, izgledom snažne i skromne velelepnosti a postankom i sudbinom složena i trajna drama u kojoj se ukrštaju ljudske želje i potrebe, nepredvidljiva igra događaja i čovekov san o lepoti.

nevski-prospekt.

Došli smo do Kazanske crkve nazvanoj po istoimenoj Svetoj ikoni Majke Božje. Pored ove, u pravoslavnom svetu, veoma poštovane ikone u crkvi počiva čuveni Maršal Mihail Kutuzov, koji je 1812. godine pobedio francusku vojsku pod Napoleonom. Tu ispred crkve nalaze se spomenici legendarnog vojskovođe, kao i Mihaila Berklaja de Tola i Borisa Orlovskog, heroja iz pomenutog rata. Polukružne kolonade stubova na ovoj bogomolji daju joj neobičnu kombinaciju elegancije i veličanstvenosti.

kayanski

Nedaleko od Nevskog prospekta vidimo crkvu Vaskrsenja Gospodnjeg, koja izuzetnom lepotom spoljašnjeg izgleda i unutrašnjih fresaka u mozaiku, svakako predstavlja jedinstveno umetničko delo u svetu.crkva-vaynesenja-gospodnjeg

U odnosu na ranija arhitektonska ostvarenja u Rusiji, za vladavine Petra Velikog i njegovih naslednika, došlo je do velikog graditeljskog preokreta. Tako recimo,  tokom 18. veka, napuštena je vizantijska i narodna zidarska tradicija a prihvaćena je zapadno-evropska estetika. Zahvaljujući tim estetskim uticajima u arhitekturi dominira barok, klasicizam, neoklasicizam i najzad ampir stil. Svakako nije na odmet ako kažemo da barokni stil predstavlja epohu u istoriji umetnosti koja obuhvata kraj 16.og , 17-i i prvu polovinu 18.og veka. Dobio je ime po nazivu koji su portugalci dali biseru nepravilna oblika. Potisnuo je renesansu i približio se gotskoj umetnosti 15-og veka sa njenim pretpostavljanjem krive linije pravoj. Glavna pak odlika klasicizma jeste ugledanje na slična dela klasične starine i renesansna dela; dakle na nešto što je primereno, uzorno, prvorazredno, rečju nedostižno.

Od nove prestonice, Petrograda, stvara se jedan od najveličanstvenijih gradova na svetu.

U njemu i njegovoj okolini, strani i ruski arhitekti podižu najznačajnije građevine toga vremena u Evropi.

Najpoznatija imena evropske arhitekture ovde su projektovali znamenite zgrade. Primera radi Rastreli gradi Zimski dvorac, Rinaldi Mramorni dvorac i dvorac Gačini, Starov gradi Tavričevski dvorac, Kvarnegi – Smoljni institut i Aleksandrovski dvorac u Carskom selu, Voronjihin – Kazanjski Sabor, Zaharov – Admiralitet, Rosi – Aleksandrovski teatar i drugi.

Zbog izuzetne skladnosti različitih arhitektonskih stilova, ovaj lepi grad zvali su još «Severna ili Ruska Venecija». Ono što ga nesumnjivo čini jedinstvenim, svakako je njegov geografski položaj jer se nalazi na krajnjem severu Rusije i na izvestan način predstavlja njen prozor u Evropu.

Osnivač, car Petar Veliki, svakako nije ni slutio da će njegov grad, tokom protoka vremena, više puta menjati me. A zvao se, da podsetimo: Petrograd, pa Lenjingrad i danas Sankt Peterburg.katarina-druga

Prolazimo pokraj spomenika Katarine II, ruske carice, poreklom nemačke princeze, koja je pod uticajem ideja francuskih filozofa i prosvećenosti otvarala škole, pomagala nauku, književnost i umetnost, reformisala sudstvo i finansije, a smrtnu kaznu zamenila progonom u Sibir. Posle Petra I ova vladarka bila je počastvovana epitetom „Velika“.

Nevskim prospektom stigosmo do centralnog trga na kome se nalazi spomenik Aleksandru I podignut nakon pobede Rusa nad Napoleonom. Ovo je najviši spomenik te vrste u svetu. Visok je 47.5 m a težak oko 500 t. Postolje stuba čine kompozicije figura: štit Princa Olega Novgorodskog, šlem Aleksandra Nevskog, naprsnik Aleksandra I kao i drugi simboli heroja koji su doneli slavu Rusiji. Na vrhu je anđeo sa krstom., za koji vele da ima lik cara Aleksandra.


Прикажи већу мапу

Oko spomenika, na trgu „Palata“, protežu se monumentalne zgrade Carske palate, sagrađene u baroknom stilu,  s jedne strane i zgrade Glavnog štaba, podignute u klasičnom stilu, sa druge strane. Ovo zdanje impresionira svojom dužinom polukružne fasade od neverovatnih 600 metara. Iznad centralnog lučnog prolaza, sa kolonadom stubova, nalazi se monumentalna kompozicija cara u kočijama – simbol trijumfa nad Napoleonom.

kocije

Zgradu je projektovao Karlo Rosi, a njena gradnja je trajala od 1819-1829., dakle punih deset godina.

glavni-stab

Jedna od pet palata koje sačinjavaju arhitektonski kompleks Ermitaž jeste i čuveni Zimski dvorac na istoimenom trgu. Carica Katarina II podigla je novu zgradu, malog i velikog Ermitaža u stilu klasicizma, da bi u nju smestila mnogobrojno umetničko blago koje je carska porodica, tokom duge vladavine sakupljala.

Međutim, Zimska palata, mnogo puta je bila iznutra rekonstruisana u skladu sa modom i ukusom njenih stanara, ruskih imperatora, koji su tu stolovali vek i po. Danas, kao centralna zgrada muzeja takođe je ostala najimpresivnija atrakcija jer je, rečima projektanta Rastrelija, „sve ukrašeno sa uzvišenim ukusom“. Inače dvorac je građen za caricu Jelisavetu Petrovnu, kćerku Petra I a u slavu moćnog ruskog carstva.

U ovoj ogromnoj građevini, nalazi se ništa manje nego 1786 vrata, zatim 1945 prozora, za čije je zastakljivanje upotrebljeno 23000 stakala i 1057 soba i holova. Oko 2,5 hiljade kamenorezaca ulepšavalo je dvorac, čija se glavna fasada ogleda u vodama Neve. Trospratna krila zdanja prema ulici Milionaja, rad su Jurija Veltena, koji je povezao dva dela zgrade visećom baštom na prvom spratu. Ermitaž, jedan od najvećih muzeja sveta osnovala je Katarina II 1764. godine, dve godine nakon stupanja na carski presto, a njegovo zvanično proglašenje za javni muzej zbilo se nakon 88 godina, tačnije 1852.godine.

hermitage

Dvokrilnim „Ambasadorskim“ stepeništem od belog mermera, dolazili su visoki gosti na razgovore sa ruskim carevima.  Nakon požara 1837. godine ukrasne ograde, pozlaćeni izvajani elementi, veličanstvene statue koje simbolišu pravedno i mudro držanje vladara, visoko oslikani plafon bogovima sa olimpa, masivna ogledala u vidu prozora i monolitni stubovi, jedna su od retkih odaja dvorca koje su sačuvale izvornu autentičnost.

ermitaz unutrasnjost

Vidimo portret Petra sa Minervom, boginjom mudrosti i zaštitnicom vojskovođa.

minerva-i-petar

U ratnoj galeriji posmatramo portret feldmaršala Kutuzova kao i generala Rajevskog, Jermolova, Voroncova i drugih slavnih heroja iz otadžbinskog rata protiv Napoleona. Svojom lepotom ističe se i paradni portret cara Aleksandra I koji je naslikan kako jaše konja dok se u pozadini nazire francuska prestonica Pariz.

Crkva Zimskog dvorca posvećena je Vaznesenju Gospoda Isusa Hrista u kojoj su se carske porodice bogu molile.

Nailazimo na veoma lep portret Aleksandra I.

Lik Petra Velikog ovekovečio je engleski slikar Neler, ovde se čuva kopija a original, naslikan po porudžbini engleskog kralja Vilhelma III je u zbirci engleske kraljice Elizabete II.

Ovaj prelepi portret, rad Toke-a, slikara francuskog kralja Luja XV prikazuje pedesetogodišnju Jelisavetu Petrovnu kao mladu osobu.

hmt

Vladavina žena Rusijom osamnaestog veka završava se carstvom Katarine II koju slikar prikazuje kao imperatorku veličanstvenog držanja.

Tu je i oslikana figura potonjeg ruskog cara Nikolaja II .

Današnja, neverovatno bogata kolekcija Ermitaža, prikupljana tokom dva veka, broji preko tri miliona umetnički izuzetno vrednih eksponata.

Ovde se čuva i grobnica Aleksandra Nevskog, svetog kneza i zaštitnika Petrograda, od srebra sa Bajkala teška tonu i po.

Muzej se kao retko koji, odlikuje zbirkama umetničkih dela svih naroda sveta, nastajalih u najrazličitijim periodima vremena. Posebno je čuven u svetu po slikarstvu 18.og veka, zatim po sjajnim delima italijanskih i holandskih majstora, kao i po baroknim portretima istorijskih ličnosti, što svakako predstavlja jedinstven umetnički prizor u umetnosti naroda sveta.

Prostorije muzeja ispunjavaju kolekcija: antičke ornamentike i predmeta od zlata stare Grčke, zatim statua Venere i rimske skulpture. Zidove ovog veličanstvenog hrama umetnosti krase izvanredna slikarska ostvarenja Leonarda da Vinčija, Ticijana, Rembranta, Rubensa, Tintoreta, Goje, Renoara, Monea, Pikasa, Van Gohga i mnogih drugih besmrtnih umetnika.

Da bi se poklonik umetnosti pred svakim eksponatom zadržao samo dve sekunde trebalo bi mu ni manje ni više nego 70 dana.

Poznato je da su pojedini umetnici, svoju inspiraciju za umetnička dela nalazili u onom delu svoje ličnosti koja se zove homoreligiozus. Iz tih religioznih pobuda nastajale su i sakralne građevine. Posmatrate Isakijevski Sabor, sa crkvom posvećenom Sv. Isaku Dalmatinskom.

isakijevska crkva

Crkva o kojoj je reč, bila je najveća u carskoj Rusiji a građena je četiri decenije. Visoka je 101.5 metar a zauzima prostor od jednog hektara. Anđeli sa spoljašnje strane ukrašavaju kupolu crkve. Četvrta je kupolna crkva na svetu posle Sv. Petra u Rimu, Sv.Pavla u Londonu i Santa Marije de Fiori u Firenci.

kupola-isakijevske-crkve

Ulaz u crkvu ukrašen je granitnim stubovima iz jednog komada, čija pojedinačna težina iznosi 80 t. Bronzana vrata u reljefu rađena su po uzoru na čuvena vrata krstionice u Firenci. Zanimljivo je kazati da hram ukrašava ukupno 112 stubova korintskog stila. Iznad kolonade stubova nalazi se umetnički reljef koji prikazuje preobraćanje Sv. Vladimira. Inače Sv. Isak bio je zaštitnik Petra Velikog  koji je rođen na praznik ovog svetitelja, pod čijom je blagodatnom zaštitom stolovao na carskom tronu.

isakijevski-sabor-2

Unutrašnjost crkve zaprema površinu od 4000 m2, a obiluje pozlatom, šarenim mermerom, muralima i mozaicima. Najbolji skulptori toga vremena radili su na ovom neobičnom umetničkom delu. Ikonostas je ukrašen sa osam stubova od malahita i dva od lazurita. Iznad ikonostasa vidimo fresku Vaznesenja Gospoda Isusa Hrista kao i fresku Tajne večere. Pored carskih dveri naslikane su ikone Isusa Hrista i Majke Božje u baroknom stilu.

Vernici celivaju prestonu ikonu Gospoda Isusa Hrista koji nas u Svetom pismu s ljubavlju opominje: „Ištite, i daće vam se, tražite, i naći ćete, kucajte, i otvoriće vam se; jer svaki koji ište, dobiva, i koji traži nalazi, i onome koji kuca otvara se. Sve što uzištete s verom u molitvi, dobićete.“

Tu je i lik Gospoda Isusa Hrista sa apostolima optočen u zlatu. Na zidovima crkve svojom lepotom ističe se slika rođenja majke Božje  kao i druge biblijske scene iz njenog bezgrešnog, bogougodnog žjivota.

isakijevska-crkva-unutrasnj

Unutrašnjost velikih bronzanih vrata krase biblijske scene iz Starog i Novog Zaveta Svetog Pisma.

U crkvi se ne čuje slavopoj Gospodu Isusu Hristu jer je pretvorena u muzej.

Ispred crkve nalazi se monumentalni spomenik cara Nikolaja I na konju.  Na postolju su izvajane figure careve žene i tri kćeri koje u rukama drže krst i jevanđelje – simbol vere, ogledalo – simbol mudrosti, lestvice – simbol pravde i najzad koplje i štit – simbol snage. Skulptor je matematičkom preciznošću postavio konjanika oslonjenog samo na dve noge.

car-nikolaj

Uređenju zelenih aleja oko hramova i spomenika u ovom gradu poklanja se izuzetna pažnja.Cvećarka sadi sezonsko cveće, isto ono koje smo pre našeg polaska na krstarenje videli na prezentaciji u Royal Gardenu u Jajincima.

Nedaleko od isakijevskog sabora carica Katarina II 1782.godine podigla je predivni spomenik Petru I, koga je Puškin nazvao „bronzani konjanik“. Legenda kaže da dok je spomenika u centralnom delu grada, njega ne mogu zauzeti strane sile. Ovu legendu simbolizuje konj koji gazi zmiju. Sa granitnog postolja Petar vodi Rusiju u svetlu budućnost. A takvoj budućnosti nadaju se i ovi mladenci koji stupajući u bračnu zajednicu ljubavi, taj uzvišeni čin ovekovečuju fotografisanjem.

bronzani-konjanik

Privodeći kraju naše peterburške doživljaje opraštamo se od naših norveških prijatelja čiju smo ljubav i razumevanje uživali pri razgledanju grada iz njihovog autobusa. Oni su se odmorili a mi naradili, pa će od ovog rastanka u dobri čas, svako poći dalje krivudavim putevima za svojim ljudskim poslanjima i pozvanjima, jer je život dat i zadat da bi, kako je govorio Cvijić, pametno i smisleno bio potrošen.

 

Autor članka:
Produkcijska kuća „Specialis“
www.specialis.rs

logospecialis1